High worden van helpen?
In januari van dit jaar las ik het artikel 'Helpers High'
in de Volkskrant. Misschien vond ik hier wel een goede onderbouwing van het
gedrag waar mijn vrouw me soms om verafschuwt: het oprapen van zwerfvuil of een
traytje bosviooltjes kopen en die op willekeurige bureaus neerzetten. Gewoon
omdat het kan.
Oxytocine!
Eenmaal onderweg in het artikel schreeuwde iets in mij om
aandacht en stak prangend zijn vingertje op. "Oxytocine" wist de
slimmerik. Dat knuffelhormoon wordt ergens in je hoofd als door een turbo in je
bloedbaan gespoten als je iets goeds doet voor een ander. Een zelfknuffel. Een
toverslag van het helpende hart. En inderdaad bevestigde de tekst verderop dat
het hormoon oxytocine vrijkomt bij onbaatzuchtige hulp aan een ander.
Hoe zit het dan met beroeps-altruïsten, zoals mensen in
de zorg? Ik mijmerde even weg om hier een antwoord op te vinden. Martin
Seligman, zo wist ik, is een bekende wetenschapspsycholoog die zijn leven wijdt
aan onderzoek naar geluk. Zou die misschien geciteerd worden in dit artikel? Ik
kon geen verwijzing vinden.
Op doktersrecept?
Doorlezend wist Rachel van der Pol, de schrijfster van
dit artikel, te melden dat het zo maar verrichten van goede daden vooral tot
duurzaam geluk leidt als het spontaan gebeurt. Rachel had zich namelijk
voorgenomen om een jaar lang, iedere dag een goede daad te doen. Prachtig om te
zien wat zij deed om de wereld op te leuken. Maar na ruim 250 dagen begon het
voor haar als een verplichting te voelen. Goede daden doen op
doktersvoorschrift voor depressieve mensen, is dus niet zo'n goed idee, zo
concludeerde ze.
Jammer dat Rachel het onderzoek van Martin Seligman niet
gevonden heeft. Hij ontdekte namelijk dat er drie niveaus van geluk zijn die
wél kunnen werken. De
TED talk vind je hier
De piramide van geluk
Seligman vertelt daar over de piramide van geluk. Deze
piramide bestaat uit 3 niveaus.
Het eerste niveau bestaat uit amusementsgeluk. Het duurt
kort en is met geld te koop. Nieuwe schoenen. Een avondje uit. Je kent de
vluchtigheid ervan uit eigen ervaring. En het schijnt maar voor 50% van de
mensen te werken op deze manier. Ken jezelf dus, voordat je bakken met geld
over de balk smijt voor een kast vol met damesschoenen ...
Het tweede niveau is betrokkenheid bij iets wat je leuk
vindt en ook goed kunt. Bijvoorbeeld een hobby waar je helemaal in opgaat. Werk
waardoor je de tijd vergeet. Dit geluk wordt gekenmerkt door ‘flow’. Voor dit
geluk moet je weten wat je belangrijk vindt en daar ook goed in zijn. Je
kernkwaliteiten gebruik je dan optimaal. Hier ben je de betere versie van
jezelf.
Het derde en meest duurzame geluksniveau, het
‘Helpers High’ bereik je wanneer je jouw kernkwaliteiten in kan zetten en
plezier hebt, vooral wanneer je iets doet dat het eigen belang overstijgt. Iets
wat groter is dan jezelf en waar je waarde en betekenis aan toevoegt. Veel
vrijwilligerswerk biedt dat. Liefdadigheid beoogt dat. Superrijken die iets met
hun geld terugdoen voor super pechvogels raken dat niveau ook, schijnt.
Anderen helpen, zonder er iets voor terug te verwachten,
en tegelijkertijd weten dat je je er goed door voelt. Dat geeft pas echt
betekenis aan je bestaan, volgens de heer Seligman.
Professioneel egoïsme?
In het op laten lossen van het eigen belang ten gunste
van het hogere doel, zit dus de duurzame ‘Helpers High’. Denk aan
Greenpeace-activisten die strijden voor een Noordpool zonder olieboringen en
dat met gevaar voor eigen leven. De artsen en verpleegkundigen op de IC's
tijdens de Coronacrisis. De hulpverleners van politie en brandweer die door
anderen veroorzaakte ellende standvastig en correct oplossen.
Ga jij vandaag ook een ander blij maken?
Reacties
Een reactie posten