Vijf Meisje

 

Vijf Meisje

Ze stonden met hun bruine ruggen naar me toe. ‘De Nazi Beulen’ met rode letters op de drie genummerde zij kaften. Dat beloofde niet veel jolijt.

Deel 1 stond tussen deel 2 en 3 in. Vanwege de ordelijke kringloopmedewerkers van Het Goed, had deze volgorde iets unheimisch. Door een voorganger maar weer snel teruggezet op de boekenplank?

Horror.
Toch maar niet in gaan kijken, besloot ik. De treurige opsomming van horrorfoto’s in zwart-wit was immers voorspelbaar. Er stonden best andere interessante boeken op dezelfde plank met titels als ‘Nooit meer werken’ van Marjan van Lier. Of ‘Leren van het Leven’: inspirerende antwoorden op tien grote levensvragen, bijeengeharkt bij beroemde mensen door Zoë Sallis.

Rare knik.
Toch pakte ik deel 1 en liet de bladzijden langs mijn duim ratelen. Grote foto’s met aan touwen bungelende mensen. Opgehangen aan een inderhaast opgestelde galg, ergens op een dorpsplein in Polen. Hun nekken in een rare knik aan een dun en scherp touw. Op de achtergrond keken dorpsbewoners angstig toe. Een soldaat staat naast de vier lichamen een sigaretje te roken.
Tsjonge. Komende week is het al weer 4 mei en dodenherdenking. Deze beelden geven de abstracte aantallen één voor één een gezicht. Slik.

Meisje.
Een dode vrouw ligt op een trottoir met naast zich haar twee vermoorde dochtertjes. De jongste is nog geen twee jaar oud en heeft geen onderkleertjes aan, wel nog een hemdje. Haar oudere zusje heeft kniekousen in glimmende lakschoenen, die met hun neuzen evenwijdig omhoog staan. In het bijschrift van deze foto staat: “De wreedheid van de SS-ers kent zelfs geen begrenzing in de schending van een tweejarig meisje.” Ik sla de pagina snel om met de intentie het halfnaakte meisje toe te dekken.

Wolkjes.
Een andere bladzijde. Executiepeloton vuurt op geblinddoekte mannen, enkele vrouwen en zelfs kinderen die tegen een hooiberg aan staan. Bij hun hoofden zijn witte wolkjes te zien. De fotograaf timede precies op het aftellen van de commandant.

Ik ga aan de tafel bij de boekenkast zitten, haal diep adem en blader verder.
Een magere jongen met korte broek en een petje op, kijkt verdoofd voor zich uit naar de lijken van zijn familieleden. Achter hem staat een SS-er met een pistool op zijn nek gericht. De ledematen van de lichamen liggen er oncomfortabel bij.
Kan ik hier naar kijken uit verwondering? Fascinatie? Ik word verdrietig van deze beelden en kan niet bevatten hoe soldaten zo wreed kunnen zijn. Zij hebben zelf toch ook moeders, vaders, kinderen….

Avond.
Het Kwaad had me verdoofd en verward toen ik uit Het Goed wegliep. Toch die twee positieve titels maar gekocht. Maar de avond daarop had ik weinig te missen.
Eenmaal in bed kwam dat beeld weer voor ogen. Dat meisje dat daar kouwelijk ligt. Gebroken in de kans om te kunnen leven en niet in staat om haar geslacht te bedekken. Er is niemand die haar schaamte verzorgt. Ze plakt op mijn netvlies en in mijn gedachten omdat ze nu een oudere dame ergens in Polen had kunnen zijn. Haar beeld klampt zich aan mij vast en wil me duidelijk maken dat discriminatie, vooroordelen, haat en afgescheidenheid in gruwelijke, schaamteloze horror kan eindigen.

Carpe...
De docent Engelse taalkunde in Dead Poets Society (gespeeld door Robin Williams), neemt zijn leerlingen op de eerste lesdag van de middelbare jongensschool mee naar de aula. Hij laat ze kijken naar de klassenfoto met jongemannen die 45 jaar eerder hún eerste lesdag hadden. Hij fluistert ‘Carpe Diem’ alsof de doden tot de jongelingen spreken. ‘Pluk de dag!’

Dit meisje fluistert ook. "Vijf mei. Vier mij! De maatschappij de vrijheid, dat zijn wij."